Tìm kiếm
Đệm bàng Phò Trạch đến với Festival nghề truyền thống Huế 2019
Ngày cập nhật 23/04/2019
Sản phẩm của Đệm bàng Phò Trạch

Làng Phò Trạch , xã Phong Bình, huyện Phong Điền, tỉnh Thừa Thiên Huế  là một làng quê nổi tiếng với nghề đan đệm bàng có bề dày lịch sử hàng trăm năm nay. Ở đây, sự phát triển của hệ sinh thái tự nhiên cùngvới sự hình thành những vùng đất trũng quanh năm ngập nước đã tạo điều kiện cho cây cỏ Bàng phát triển. Các sản phẩm đan bằng thứ nguyên liệu tự nhiên này bao giờ cũng được thị trường ưa chuộng vì nó có màu đẹp và có độ bền chắc, thân thiện với môi trường. Các sản phẩm như đệm, túi xách, mũ, chiếu… được đan từ cây cỏ bàng. Những sản phẩm được đan từ cây cỏ bàng của làng Phò Trạch (xã Phong Bình, huyện Phong Điền, tỉnh Thừa Thiên Huế) sẽ mang những màu sắc mới lạ đến Festival nghề truyền thống Huế 2019 lần này.

 

Theo những bậc cao niên ở làng Phò Trạch thì được biết, đây là làng cổ hình thành từ giữa thế kỷ XV, cư dân ở đây chuyên nghề trồng lúa. Ngoài cây lúa cung cấp lương thực, thì cây cỏ bàng được người dân dùng đan thành nhiều vật dụng, sản phẩm như đan chiếu để nằm, đan túi để đựng... Chưa có sách vở nào ghi lại nghề đan đệm bàng có từ đời nào nhưng trong lịch sử hơn 500 năm dựng làng Phò Trạch thì có lẽ nghề này cũng xuất hiện từ thuở mới lập làng. Trong chặng đường phát triển và phục vụ cho nhu cầu của con người, nghề đan đệm bàng Phò Trạch cũng có những năm tháng thăng trầm để phát huy, giữ gìn nghề truyền thống của cha ông. Người làng Phò Trạch yêu nghề, gắn bó với nghề đệm bàng từ bao đời nay. Trẻ em lên 9, lên 10 đã được cha mẹ, anh chị dạy cho nghề đan đệm bàng. Về già, dù tuổi đã bảy mươi, tám mươi, nhiều người vẫn ngồi đan đệm cùng con cháu, như 1 công việc đã “ngấm” vào từng người nơi đây.

Quy trình để làm ra một chiếc đệm bàng qua rất nhiều khâu. Từ cắt cây cỏ bàng ở ruộng về, sau đó phơi khô bằng ánh nắng tự nhiên từ 3-5 ngày, rồi phân loại. Cất giữ cẩn thận. Vất vả nhất là khâu đạp bàng cho sợi bàng dẹp và mềm mới đan được. Khi đan, người ta so những sợi bàng mềm xếp cạch nhau cùng 1 hướng, khoảng 20-30 sợi, quay lại theo hướng vuông góc với những sợi đã sắp trước. Hoa văn hoặc chữ có thể điểm xuyết để tăng độ tinh xảo và mỹ thuật cho sản phẩm. Khi đan xong là đến công đoạn bất 2 đầu (khóa múi), có 2 loại bất: Bất tua múi – bất kép và bất tua bao - bất đơn, tùy vào yêu cầu của sản phẩm. Đặc biệt, những người đã có nghề từ lâu năm có thể đạt tới kỹ xảo và khéo léo đan vào ban đêm mà không cần ánh sáng.

Đến với Festival nghề truyền thống Huế 2019, cơ sở sản xuất đệm bàng của ông Nguyễn Viết Nam sẽ đem đến những sản phẩm được đan lát bằng cỏ bàng, chủ lực là “đệm” (tức chiếu nằm) và các mặt hàng lưu niệm, đồ du lịch như túi xách, mũ, nón… được trang trí thêm hoa văn và thời trang, phục vụ nhu cầu của nhiều du khách gần xa.

Trao đổi với chúng tôi Ông Nguyễn Viết Nam chia sẽ: Với lối đan truyền thống kết hợp với hoa văn dân gian, những sản phẩm của làng nghề đệm bàng lâu nay đã tạo được hiệu ứng tốt với thị trường. Đến với Festival nghề Huế 2019 này, cơ sở của chúng tôi sẽ mang đến các sản phẩm truyền thống là những sản phẩm gần gủi với đời sống và thân thiện với môi trường như: Chiếu du lịch tắm biển, nệm ngồi, túi xách thời trang, khay đựng, giỏ rác, đèn trang trí… Đặc biệt, một số sản phẩm được sản xuất theo tiêu chuẩn mới của châu Âu, trong đó chú trọng đến tính tiện lợi, tính dân gian và nhất là gắn với xu thế của người tiêu dùng.

Vượt ra khỏi “tầm” là 1 nghề thủ công - nông nghiệp. Cơ sở sản xuất đệm bàng ở Phò Trạch đã không ngừng tiến bộ, cải tiến mẫu mã. Các sản phẩm được đem đi tham gia tại triển lãm, Hội thi sản phẩm thủ công Việt Nam do Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tổ chức… và đạt nhiều giải thưởng cao. Điển hình như, năm 2007, mặt hàng đèn ngủ và túi xách của đệm bàng Phò Trạch đã đạt giải sản phẩm tiêu biểu. Ngày 12/7/2014 Làng nghề Phò Trạch đã đón nhận Bằng công nhận làng nghề truyền thống và nghề truyền thống đệm bàng Phò Trạch. Đây là cơ sở để bảo tồn và phát huy các giá trị của làng nghề truyền thống này. Đó cũng là kết quả của sự định hướng đúng đắn trong việc làm sao để giữ được nghề và phát triển nghề đệm bàng của người dân xã Phong Bình, cũng như các cơ quan, ban ngành có liên quan.

Đến với Festival nghề Huế 2019 này, các làng nghề truyền thống trên địa bàn huyện Phong Điền và toàn tỉnh nói chung sẽ giới thiệu và quãng bá đến với bạn bè, du khách quốc tế gần xa những sản phẩm gần gủi với đời sống và thân thiện với môi trường. Đóng góp thêm một mảng màu mới lạ về nghề truyền thống đặc sắc tại Festival nghề truyền thống Huế 2019.

 

Văn Bốn (Trung tâm Văn hóa-Thông tin và Thể thao huyện)
Các tin khác
Xem tin theo ngày  
Thống kê truy cập
Tổng truy cập 1.147.038
Hiện tại 1.013 khách